Witamy na stronie Polskiego Punktu Kontaktowego ESPON!

Program ESPON - Typy projektów

Zadania Programu ESPON 2013 koncentrują się na 5 podstawowych priorytetach odzwierciedlających strategię Programu i jego ogólne przesłanki:

Priorytet 1: Badania stosowane (Applied Research)
Badania rozwoju terytorialnego, konkurencyjności i spójności: długoterminowe trendy w zjawiskach terytorialnych, perspektywy i wpływ polityki. Tematy badań zdefiniowane są na poziomie unijnym przez przedstawicieli Komisji Europejskiej. Badania stosowane mają charakter przekrojowy i obejmują swoim zasięgiem wszystkie 31 krajów tzw. obszaru ESPON (UE 27 + Szwajcaria, Norwegia, Islandia, Liechtenstein). Celem badań stosowanych jest uzyskanie wyczerpujących i porównywalnych danych na temat przestrzeni Europy, a w szczególności udzielenie odpowiedzi na pytania związane z potencjałem terytorialnym różnych typów obszarów oraz podstawowymi typami wyzwań rozwojowych. W praktyce oznacza to, że badacze podejmujący się realizacji badań stosowanych koncentrują się wokół studiów nad strukturami, trendami, perspektywami i wpływem polityk, zarówno na krótkoterminowej dynamice, jak też długoterminowych tendencjach.

W każdej rundzie wybierana jest tylko 1 oferta do realizacji danego projektu tematycznego, zatem każdy projekt realizowany jest tylko przez jedno konsorcjum. Głównymi beneficjentami tego typu projektów są instytucje badawcze, uniwersytety zorganizowane w Transnarodowe Grupy Projektowe (TPG), czyli konsorcja, w których skład wchodzą instytucje z minimum 3 krajów obszaru ESPON (UE27, Islandia, Szwajcaria, Norwegia, Liechtenstein). Dodatkową grupę beneficjentów stanowią indywidualni eksperci, którzy są wybierani na podstawie dorobku naukowego i przydzielani do poszczególnych projektów w ramach systemu wspierania wiedzy (Knowledge Support System).

Priorytet 2: Analiza celowa (Targeted Analysis)
Analiza celowa nastawiona na potrzeby praktyków: rozwój różnych typów obszarów z perspektywy europejskiej. Wyniki badań Programu ESPON 2006 miały słabe podstawy i były stosowane przez praktyków i polityków w zaledwie niewielkim stopniu. Dlatego większe wykorzystanie wyników badań ESPON stało się priorytetem w drugiej edycji Programu. Praktycy wszystkich szczebli administracyjnych są kluczowymi partnerami dla Programu ESPON, ponieważ poprzez swoje bezpośrednie i pośrednie działania przyczyniają się do realizacji założeń polityki Unii Europejskiej związanej z rozwojem terytorialnym.

Priorytet 2 Programu ESPON ma charakter eksperymentalny i skierowany jest do praktyków i twórców polityk. To właśnie praktycy proponują tematy badawcze związane ze specyficznymi cechami swoich regionów. Następnie, w oparciu o zaproponowane tematy organizowany jest konkurs dla badaczy i instytucji akademickich. Przedstawiciele praktyków uczestniczą w projektach badawczych jako obserwatorzy i mają wpływ na kształt projektów na każdym ich etapie.

Celem projektów jest gromadzenie wiedzy w oparciu o wyniki badań ESPON na temat mocnych i słabych stron pojedynczych regionów, jak też większych obszarów, widzianych z perspektywy ogólnoeuropejskiej, umieszczonych w kontekście globalnym oraz zapewnienie europejskim regionom możliwości porównania się z innymi regionami i ułatwienie im identyfikacji ich komparatywnych przewag. Ponadto, ważne jest teżpolepszenie przydatności wyników badań ESPON poprzez testowanie nowych, eksperymentalnych i innowacyjnych opcji takich jak: (1) analiza tematów i zjawisk będących przedmiotem zainteresowania grup regionów, częściowo oparta o studia przypadków; (2) ramy metodologiczne umożliwiające przekładanie ogólnych celów rozwojowych i strategicznych na bardziej konkretne działania; (3) techniczne, metodologiczne i analityczne wsparcie procesów planowania przestrzennego, programowania, tworzenia wizji.


Priorytet 3: Platforma naukowa (Scientiffic Platform)
Platforma naukowa i narzędzia: dane i wskaźniki terytorialne, narzędzia analityczne i wsparcie naukowe to grupa projektó o znaczeniu technicznym i metodologicznym, które mają na celu wsparcie projektów realizowanych przez konsorcja badawcze, jak też umożliwienie praktykom w szybki i efektywny sposób wykorzystywanie wyczerpujących i porównywalnych danych. Projekty platformy naukowej mają charakter wieloetapowy i służą ciągłemu suprawniaiu zarządzaniem wiedzą zgromadzoną w kolejnych projektach innego typu. Do najważniejszych działań należą: (1) baza danych ESPON; (2) wskaźniki i instrumenty terytorialne; (3) Terytorialny System Monitoringu i raporty; (4) ukierunkowane działania aktualizacji wskaźników i map.

Priorytet 4: Rozpowszechanianie wyników (Capitalisation)
Projekty tego typu realizowane są przede wszystkim przez instytucje systemu zarządzania programem ESPON - Sekretariat (ESPON CU), oraz sieć krajowych punktów kontaktowych ESPON. Celem projektów jest wykorzystanie wyników, prawa autorskie i partycypacja różnych grupa aktowrów, co w konsekwencji ma prowadzić do rozwijania potencjału, dialogu i tworzenia sieci współpracy.


Priorytet 5: Pomoc techniczna, wsparcie eksperckie i komunikacja.


Priorytety Programu ESPON 2013 będą sprecyzowane w formie konkretnych działań przez Komitet Monitorujący. Konkretne działania, czyli: cele operacyjne, główne formy działania, procedury finansowe, grupy celowe i beneficjenci są częścią każdego z priorytetów.